Pełna sentymentów kuchnia kociewska

Na pięknym Pomorzu, między Wisłą a Borami Tucholskimi rozciąga się Kociewie. W miastach takich jak Tczew, Starogard Gdański czy Świecie odnaleźć można wiele wspaniałych skarbów i pamiątek przywołujących dawne czasy Pomorza Gdańskiego. Jednym z elementów bogatej kultury jest kuchnia kociewska. Takich smaków, jak na Kociewiu, nie ma nigdzie indziej.

Kuchnia kociewska – czym się wyróżnia?

Kuchnia kociewska wyróżnia się smakiem, różnorodnością i prostotą składników. Gospodynie tworzyły dania z tego, co znalazły w przydomowym ogródku, na łące, w polu, w lesie lub w zagrodzie.

W kuchni kociewskiej sporo jest ziemniaków (m.in. szandar kociewski, czyli ziemniaczana babka ze skwarkami i zasmażaną kiszoną kapustą), brukwi, kasz, jaj, kapusty i owoców takich jak śliwki (w Dolinie Dolnej Wisły nadal wyrabia się świetne powidła) czy jabłka. Wszystko to, czym obrodziła ziemia między Wisłą a Borami Tucholskimi pojawiało się w tradycyjnej kociewskiej kuchni, a w efekcie również podczas uczty w każdym kociewskim domostwie.

Niemało jadano ryb z okolicznych stawów, rzek i jezior i, co ciekawe, to one stanowiły podstawę wielu posiłków. Zajadano się m.in. śledziami marynowanymi w cebuli i zsiadłym mleku.

kuchnia kociewska

Mięsa spożywano raczej od święta. Był to przede wszystkim drób, a więc mięso drobnego ptactwa hodowanego w zagrodzie. Choć nie da się ukryć, że ze względu na naleciałości pruskie – popularnością cieszyły się także dania z wieprzowiny, jak np. panierowane kotlety karbónada z kapustą czy zylc, czyli galaretka wieprzowa z golonki i nóżek.

13 - Pełna sentymentów kuchnia kociewskaIMG 9623 - Pełna sentymentów kuchnia kociewska

Z reguły jadano na Kociewiu trzy główne posiłki. Na śniadanie, czyli „frysztyk”, podawano zacierkę, czyli zupę mleczną z kluseczkami. Zdarzało się też, że i śniadanie rozpoczynano od ziemniaków – zjadano je w formie, dziś powiedzielibyśmy puree, i popijano kawą zbożową.

Obiad (maltych) składał się z pożywnego ajntopfu, czyli jednogarnkowego dania w formie bardzo gęstej zupy. Warto zaznaczyć, że to właśnie zupy stanowiły podstawę kuchni kociewskiej. Ajntopf składał się z kapusty, ziemniaków i innych warzyw oraz kawałków mięsa – w zależności, co akurat było pod ręką.

kuchnia kociewska - zupaP4301159 - Pełna sentymentów kuchnia kociewska

Po obiedzie podawano rozmaite ciasta, torty i desery. Dzieci lubiły szpajzę, czyli cytrynową leguminę zrobioną z jajek albo pączki z marmoladą.

Jednak to nie wszystko. Specjały kociewskiej kuchni są coraz bardziej doceniane zarówno w Polsce, jak i za granicą. Grochowinki kociewskie, czyli chruściki lub faworki, od 2006 roku znajdują się na Ogólnopolskiej Liście produktów Tradycyjnych Ministerstwa i Rozwoju Wsi. Listę zasilają również fefernuski kociewskie, czyli pierniczki, „Bómbómy z dekla” i „Gryz-kociewski deser”.

Na kolację zjadano np. chleb ze smalcem, a tam, gdzie żyło się zamożniej jajecznicę ze słoniną i cebulą, placki ziemniaczane albo ruchanki, czyli racuchy.

kuchnia kociewska - deser

Niektóre dania z kuchni kociewskiej znajdziemy również w tradycyjnej kuchni kaszubskiej. Ze względu na bliskość obu krain, nie było sposobu, by tradycje nie przenikały się wzajemnie.

Warto również zauważyć, że wiele nazw dań swoje pochodzenie zawdzięcza językowi niemieckiemu.

Trudno w archiwach odnaleźć przepisy tradycyjnej kuchni kociewskiej, które wykorzystywano w domostwach. Powód jest prozaiczny – o ile na dworach przebywali ludzie wykształceni, potrafiący pisać i spisywać historie kulinarne, o tyle na wsiach i w gospodach pisanie i czytanie nie uchodziło za pierwszą potrzebę. Dlatego wiedza o kulturze kuchni kociewskiej przekazywana była przede wszystkim ustnie, z dziada pradziada. Wiele jej elementów siłą rzeczy zanikło, a o wielu zapomniano. Kuchnia kociewska to przede wszystkim wspomnienia dzieciństwa, smaki, które utkwiły w pamięci i przekazywane są z pokolenia na pokolenie.

POLECANE DLA CIEBIE

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Wielkość czcionki
Kontrast